Bạn có đang phải đối mặt với sự phức tạp của việc Overthinking (hay còn gọi là Suy nghĩ quá mức) không? Đó thực sự là một trạng thái mà chúng ta dễ rơi vào khi gặp phải các vấn đề khó khăn trong cuộc sống.
Có thể bạn nghĩ rằng suy nghĩ càng nhiều sẽ giúp tìm ra giải pháp hoàn hảo hơn, nhưng thực tế lại không phải như vậy. Việc suy nghĩ quá nhiều có thể làm mất thời gian và năng lượng thay vì có thể sử dụng chúng để hành động. Nó cũng có thể làm tăng căng thẳng và mệt mỏi, khiến chúng ta đắn đo về các quyết định hoặc lo sợ về những điều tồi tệ có thể xảy ra.
Overthinking là gì?
Overthinking là quá trình liên tục đánh giá và căng thẳng trước những suy nghĩ cá nhân. Điều này thường bao gồm phê phán và lo lắng về quyết định lẫn hành động của mình trong quá khứ hoặc ở hiện tại, theo như mô tả bởi tiến sĩ Jeffrey Hutman. Bất kỳ ai cũng có thể trải qua tình trạng này, và nguyên nhân có thể bao gồm các vấn đề tâm lý như:
- Thiếu tự tin
- Trải qua sự sốc tinh thần
- Cảm giác lo lắng hay rối loạn lo âu
- Rối loạn tăng động giảm chú ý ở người lớn (ADHD)
Đọc thêm: Rối Loạn Lo Âu: Vì Sao Gen Z Dễ Gặp Khó Khăn Về Tâm Lý?
Tại sao giới trẻ lại bị Overthinking?
Suy nghĩ quá mức có thể do tính cách hay lo lắng hoặc là một cách để đối phó với stress. Nó ảnh hưởng đến khả năng ra quyết định, các mối quan hệ và sức khỏe tinh thần.
Như vậy, overthinking xảy ra khi ai đó dành quá nhiều thời gian để phân tích và suy ngẫm về một vấn đề cụ thể. Khi bị ám ảnh bởi suy nghĩ đó, chúng ta gặp khó khăn trong việc tập trung vào những việc khác. Mặc dù một số người cho rằng suy nghĩ kỹ lưỡng sẽ giúp họ tìm ra giải pháp tối ưu, nhưng thực tế lại không như vậy.
Hiện nay, có rất nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng tình trạng suy nghĩ quá mức có thể liên quan đến chứng trầm cảm, lo âu và một số rối loạn tâm lý khác.
Đọc thêm: Stress (Căng Thẳng): Phải Làm Gì Để Vượt Qua?
Overthinking có hại như thế nào?
Có một rủi ro rõ rệt là suy nghĩ quá mức có thể gây kiệt sức tinh thần và dẫn đến các vấn đề như rối loạn ăn uống, rối loạn giấc ngủ, nghiện rượu và chất kích thích, trầm cảm và các vấn đề tâm lý khác nhiều hơn so với những người không suy nghĩ quá mức.
Một nghiên cứu khác cũng đã chỉ ra rằng, overthinking có thể làm cho vùng vỏ não phía trước hoạt động quá mức, gây ảnh hưởng đến khả năng sáng tạo và giải quyết vấn đề. Tuy nhiên, may mắn thay, suy nghĩ quá mức không phải là một bệnh mãn tính, mà chỉ là một thói quen tinh thần. Dưới đây là một số gợi ý để giúp bạn thoát khỏi thói quen này.
Tự đánh lạc hướng bản thân
Thay vì bị cuốn vào suy nghĩ về một vấn đề liên tục, hãy tạm dừng lại và chuyển sang hoạt động khác. Khi bạn tạm gác lại sự lo lắng và tập trung vào một công việc khác như làm vườn, đọc sách hay nghe nhạc,.. Lúc này, não bộ có thể tìm ra giải pháp tốt hơn cho thách thức mà bạn đang đối mặt. Ngay cả khi bạn đang ngủ, não bộ vẫn tiếp tục xử lý vấn đề và có thể đưa ra lời giải khi bạn thức dậy.
Sự phân tâm ngắn ngủi không chỉ giúp bạn nghỉ ngơi, mà còn giúp tâm trí bạn tập trung hiệu quả hơn. Não bộ có thể tự tìm ra giải pháp khi bạn không còn bị ám ảnh bởi suy nghĩ về vấn đề đó.
Thách thức những suy nghĩ tiêu cực
Nhớ rằng suy nghĩ của bạn không luôn phản ánh sự thật. Chúng có thể không chính xác, thiếu cơ sở hoặc không thực tế. Việc học cách điều chỉnh chúng theo hướng tích cực có thể giúp giảm bớt suy nghĩ tiêu cực.
Vậy nên, khi bạn nhận ra mình đang suy nghĩ lung tung, hãy thử thách thức những suy nghĩ đó bằng cách tự đặt câu hỏi liệu chúng có hợp lý không. Hãy xem xét các khả năng khác có thể xảy ra. Ban đầu có thể khó khăn, nhưng việc nhận biết suy nghĩ quá mức của bản thân sẽ giúp bạn thay thế chúng bằng những suy nghĩ tích cực và xây dựng hơn.
Phát triển kỹ năng giao tiếp cá nhân
Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc cải thiện kỹ năng giao tiếp cá nhân có thể giúp bạn tránh được trạng thái overthinking. Điều này xảy ra bởi vì những kỹ năng này có ảnh hưởng lớn đến thói quen suy nghĩ quá mức của mỗi người. Một số cách để phát triển kỹ năng giao tiếp tốt hơn bao gồm:
- Tăng cường nhận thức về bản thân
- Rèn luyện sự tự tin
- Thực hành khả năng tự chủ
Khi bạn càng nhận biết rõ về bản thân, tự tin và có khả năng tự chủ, bạn sẽ có thể kiểm soát suy nghĩ và tránh rơi vào vòng xoáy suy nghĩ quá mức. Do đó, đừng quên dành thời gian để phát triển các kỹ năng quan trọng này.
Đọc thêm: Kỹ năng giao tiếp là gì? Cách cải thiện kỹ năng giao tiếp?
Thiền
Thiền có thể là một phương pháp hiệu quả để điều chỉnh tình trạng suy nghĩ quá mức theo hướng tích cực. Trong khi thiền, bạn tập trung vào hơi thở, không nhằm mục đích làm cho tâm trí trở nên trống rỗng, mà là để rèn luyện khả năng chuyển hướng sự chú ý khi có những suy nghĩ lang thang xuất hiện. Thông qua việc luyện tập, bạn sẽ thấy dễ dàng hơn trong việc ngăn chặn sớm những suy nghĩ tiêu cực trước khi chúng trở nên quá nghiêm trọng.
Có nghiên cứu chỉ ra rằng thiền chỉ 10 phút mỗi ngày có thể ngăn chặn hiệu quả sự xâm nhập của những suy nghĩ và lo âu. Hãy thử áp dụng kỹ thuật thiền vào cuộc sống hàng ngày, rèn luyện khả năng tập trung và chuyển hướng suy nghĩ, nhằm kiểm soát tốt hơn những suy nghĩ tiêu cực không mong muốn.
Đọc thêm: Thiền Chánh Niệm Là Gì? Bí Quyết Thực Hành Đơn Giản
Kết luận
Overthinking (hay Suy nghĩ quá mức) là một trạng thái tự nhiên, đặc biệt khi cuộc sống đầy rẫy biến động khiến bạn không thể không lo lắng. Tuy nhiên, đôi khi chúng ta lại suy nghĩ quá mức cần thiết. Hãy nhận diện sự khác biệt giữa việc suy nghĩ cẩn thận và suy nghĩ quá mức. Dạy não bộ của bạn cách buông bỏ những điều ngoài tầm kiểm soát, và đối xử nhẹ nhàng, chân thành với chính mình.
Nếu bạn đang tìm một không gian an toàn để lắng nghe và chia sẻ, Nói Nghe – dịch vụ lắng nghe và tư vấn tâm lý chuyên nghiệp – luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn. Mỗi câu chuyện tại Nói Nghe đều được lắng nghe bằng sự chân thành, giúp bạn vượt qua những suy nghĩ quá mức, tìm lại sự cân bằng và sức mạnh nội tâm.
Nguồn: